ویروس کرونا 98ولادت امام حسن عسکری99اسلاید 1 - جدید
فارسیEnglish

چگونه کتاب درسی را مطالعه کنیم؟

در این نوشتار بدون هیچ توضیح نظری اضافه، روشی بنام پس خبا (پ س خ ب ا) برای خواندن و مطالعه مطالب کتاب های درسی ارائه می گردد که به نظر می رسد شیوه موثری برای بهتر فهمیدن و بهتر حفظ کردن مفاهیم و اطلاعات کلیدی است. نام این روش (PQRST) برگرفته از نخستین حرف نام هریک از مراحل پنجگانه در مطالعه  است:
پیشخوانی ( Preview )
سئوال کردن ( Question )
خواندن ( Reading )
به خود پس دادن ( Self - recitation )
آزمون ( Test )

دو مرحله اول و آخر (پیشخوانی - آزمون) ویژه هر فصل از کتاب هستند ،‌ و سه مرحه میانی (‌سئوال کردن - خواندن - به خود پس دادن) اختصاص به هر بخش اصلی از هر فصل دارند.

-ادامه مطلب-

1- مرحله پ ( پیشخوانی )


نخست به مرور کلی فصل معینی از کتاب می پردازید تا با موضوعات کلی مورد بحث آشنا شوید. برای این منظور فهرست مطالب فصل را می خوانید. سپس مطالب فصل را مرور می کنید که طی آن، عناوین بخش های اصلی و فرعی فصل را مورد توجه قرار می دهید، و تصاویر و نمودارها را از نظر می گذرانید. مهم ترین نکته در مرحله پیشخوانی این است که پس از مرور مطالب فصل، چکیده اولیه یا پایانی فصل را (در صورت وجود) با دقت مطالعه کنید و روی هر یک از نکاتی که در آن آمده تامل کنید . در این مرحله ممکن است ،‌ سئوال هایی به ذهن تان خطور کند که پس از خواندن متن کامل فصل بتوانید به آن ها پاسخ دهید. این مرحله، تصویر کلی از مطالب فصل و سازمان بندی آن به دست می دهد.

2 - مرحله س (سئوال کردن)


همان طور که قبلا گفته شد مراحل سئوال کردن،‌ خواندن و به خود پس دادن، ویژه هر بخش از هر فصل است. فصل های کتاب را یکی یکی در نظر بگیرید. هر سه مرحله سئوال کردن، خواندن و به خود پس دادن را در مورد هر بخش اعمال کنید و بعد ، به بعدی بپردازید. قبل از مطالعه مطالب هر بخش، نخست عنوان آن بخش و عنوان های فرعی آن را بخوانید . سپس در حین خواندن مطالب هر بخش، موضوعات مهم آن را به صورت یک یا چند سئوال در نظر بگیرید که بعدا باید به آن ها پاسخ دهید. از خود بپرسید: مولف در این بخش چه مفاهیم مهمی را در نظر داشته است؟ مقصود از مرحله سئوال کردن نیز همین است.

3 - مرحله خ (خواندن)


در این مرحله، مطالب هر بخش از فصل را برای آگاهی از معنی آن با دقت بخوانید و ضمن خواندن ، سعی کنید به سئوالهایی که در مرحله سئوال کردن مطرح شده بود ، پاسخ دهید. در باره مطالبی که می خوانید تامل کنید و بکوشید بین آن مطالب و اطلاعات قبلی خود ارتباط بر قرار کنید. می توانید زیر واژه ها یا عبارات کلیدی خط بکشید . اما میزان آن از 10 تا 15 درصد متن تجاوز نکند. اگر مقصود از خط کشیدن زیر مطالب، مشخص کردن واژه ها یا عبارات کلیدی برای مرور بعدی باشد ، خط کشدین زیادی زیر مطالب ، مغایر با چنین هدفی است. تا وقتی تمام مطالب بخش معینی را نخوانده اید یا با همه مفاهیم کلیدی آشنا نشده اید و اهمیت نسبی آن ها را ارزیابی نکرده اید ، یادداشت بر ندارید. در خاتمه خلاصه فصل را از زبان خودتان نوشته و اشکالات احتمالی را با مرور فصل بر طرف کنید.

4 - مرحله ب (به خود پس دادن)


پس از خواندن هر بخش ، سعی کنید مفاهیم اصلی را به خاطر آورید و اطلاعات را از حفظ با خود بگوئید . مفاهیم را به زبان خود بازگو کنید و اطلاعات را ترجیحا با صدای بلند (و اگر تنها نیستید ، زیر لب) تکرار کنید . مطالبی را که به یاد می آورید با متن کتاب تطبیق دهید تا مطمئن شوید که آن ها را کامل و درست حفظ کرده اید. به خود پس دادن مطلب کمک می کند که به کمبود اطلاعات خود پی ببرید و آن را در ذهن خود سازماندهی کنید. پس از آنکه بخشی از فصل را به این شیوه مطالعه کردید ، به بخش بعدی بپردازید و دوباره مراحل سئوال کردن، خواندن و به خود پس دادن را تکرار کنید.

5 - مرحله آ (آزمون)


پس از خواندن مطالب فصل باید به آزمون و مرور مطالب بپردازید. با مراجعه به یادداشت های تان، ببینید چه مقدار از مفاهیم اصلی را به یاد دارید. سعی کنید بفهمید چه پیوندی بین مطالب مختلف وجود دارد و این مطالب چگونه در فصل ، سازمان بندی شده اند. در مرحله آزمون ممکن است مجبور شوید فصل را ورق بزنید تا صحت مفاهیم و مطالب کلیدی حفظ شده را وارسی کنید در این مرحله باید چکیده فصل را بخوانید و ضمن آن جزئیات مربوط به هر یک از نکات چکیده را در نظر آورید. مرحله آزمون را هرگز به شب امتحان موکول نکنید. نخستین مرور، مطالب فصل باید بلافاصله پس از خواندن انجام شود.
پژوهش ها حاکی از آن است که روش پس خبا روش بسیار مفیدی است و مسلما کارآمدتر از روش روخوانی ساده مطالب است . در این روش مخصوصا به خود پس دادن مطالب نقش بسیار مهمی دارد. اختصاص بخش عمده زمان مطالعه به یاد آوری فعال مطالب بهتر از آن است که تمام وقت خود را صرف خواندن و بازخوانی مطلب کنید. بررسی ها موید این نکته اند که خواندن چکیده فصل بیش از مطالعه سراسر فصل ، کارآمدی دارد. خواندن چکیده پیش از خواندن فصل ، چشم اندازی کلی از فصل فراهم می کند که خواننده را در سازماندهی مطالب در حین خواندن مطالب فصل یاری می دهد. حتی اگر نخواهید روش پس خبا را به طور کامل دنبال کنید بهتر است از فواید به خود پس دادن مطلب و نیز مطالعه چکیده فصل پیش از خواندن مطالب فصل، غفلت نورزید.
این نکات را فراموش نکنید.
برای اینکه مطالبی در ذهن بماند باید سازمان بندی شود با مطالب قبلی پیوند زده شود تکرار شود به خود پس داده شود خلاصه بندی و یادداشت گردد. و مجددا یادآوری گردد.

هویت و هویت یابی

دوره هویت­ یابی در نوجوانان همراه است با فاصله گرفتن از خانواده و مبارزه برای استقلال، خود آگاهی و انتقاد از خود، خیال پردازی وکسب تجارب از طریق ایفای نقش­ های مختلف‌ در جامعه می باشد.

در طی دوران نوجوانی فرزند شما سرگرم توسعه هویتش است. ممکن است او دچار فقدان اعتماد به نفس شود و مثلا درباره ظاهرش، اندامش و احساسات و افکار عجیب و غریبی که در حال تجربه کردن آنهاست دچار نگرانی شود، به همین علت است که در این سنین بیشتر آنها در اتاق خود می مانند و یا مدت زیادی را در حمام یا دستشویی سپری می کنند، به یاد داشته باشید که او مشغول تنظیم و تعدیل کارها برای خودش است و به هیچ وجه منظورش نپذیرفتن و یا رد کردن شما نیست.

-ادامه مطلب-

از نظر او بزرگ شدن شامل این موضوع است که نشان دهد چقدر نسبت به بزرگسالان اطرافش متفاوت است، او نیازمند یافتن راهی برای ابراز تفاوت هایش است و به عنوان مثال ممکن است با هر چیزی که شما می گویید مخالفت می کند.

عوامل موثر بر شکل گیری هویت در نوجوانان 

  1. عوامل شناختی  مانند رشد تفکرانتزاعی (منظور از تفکر انتزاعی، توانایی استنباط و درک مفاهیم از موقعیت های کلی است).
  2. والدین : نوع ارتباط آنها با نوجوان.
  3. مدرسه : موفقیت ­های درسی، نوع ارتباط با همسالان و معلمان.
  4. خیال پردازی نوجوان : که منبعی است برای ایفای نقش­ ها و رفتارهای او.
  5. عوامل اجتماعی، فرهنگی (بخشی از هویت نوجوانان در پذیرش نقش و جایگاه اجتماعی شکل می گیرد و همچنین ریشه در فرهنگ دارد).
  6. ترتیب تولد و فاصله سنی فرزندان در خانواده.
  7. رفتارهای نوجوان و بازخوردهای دیگران.

‌ توصیه هایی به والدین در جهت کمک به حل بحران هویت

- در برخورد با نوجوان ملایم و منطقی باشید.

- نظرات خود را به آنان تحمیل نکنید.

- تجارب موفقیت آمیز نوجوان را افزایش دهید.

- نوجوان را با الگوهای رفتاری مطلوب آشنا کنید.

- نسبت به عواطف و احساسات آنها بی تفاوت نباشید.

- توجه داشته باشید که مشاجرات لفظی در خانه در روحیه و رفتار نوجوان منعکس می شود.

- به بهانه گفت و گو با نوجوانان اهداف خود را به آنها القا نکنید.

- تحمل نوجوانان را برای مواجه شدن با ناکامی های اجتماعی افزایش دهید.

- برای پر کردن اوقات فراغت نوجوانان اهمیت بسیاری قائل شوید.

- به بحث مهم تفاوت های فردی در هریک از نوجوانان توجه داشته باشید.

- ویژگی های فردی در دختر و پسر نوجوان متفاوت است.

والدین باید در برخورد با فرزند نوجوان خود به یاد داشته باشند که آنها دارای ویژگی‌های شخصیتّی متفاوتی هستند، لذا باید از به‌کار بردن روشی یکسان در برخورد با شخصیّت‌های مختلف خودداری نمایند، روش والدین می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در تغییر شخصیت فرزندان داشته باشد.

 علاوه بر این لزوم آشنایی با مسائل و مشکلاتی که منجر به بحران های رفتاری در نوجوان می شود، برای والدین کم و بیش لازم است؛ زیرا هرگونه ناآشنایی با این مسائل ممکن است سبب تشدید واکنش های عصیانی نوجوان و بروز رفتارهای غیرعادی خطرناکی شود که دامن گیر خود نوجوان و اطرافیان او خواهد شد.

راه هایی ساده برای تقویت حافظه

 آیا واقعا راهی برای تقویت حافظه وجود دارد؟ احتمالا وقتی دسته‌کلیدتان را گم می‌کنید یا جواب بعضی سؤالات ساده را درست سرِ جلسه‌ی آزمون‌های سرنوشت‌ساز فراموش می‌کنید، بلافاصله با خودتان گفته‌اید، ای کاش حافظه‌ی بهتری داشتم! خوشبختانه برای تقویت حافظه، راه‌های ساده و زیادی وجود دارد.

روی چیزهایی که مطالعه می کنید، تمرکز کنید

تمرکز، یکی از مولفه‌های اصلیِ حافظه است. برای اینکه اطلاعات از حافظه‌ی کوتاه‌مدت به حافظه‌ی بلند‌مدت شما منتقل شوند، باید به صورت فعّال و مستمر به این اطلاعات توجه کنید. سعی کنید مطالب جدید را در شرایطی یاد بگیرید که هیچ عاملی (مثل تلویزیون، موسیقی و...) تمرکز شما را به هم نمی‌زند.

-ادامه مطلب-

یادگیری یک مهارت جدید

بدیهی است که هرچه بیشتر از مغزتان کار بکشید، عملکرد مغز بهبود می‌یابد. مثلا یادگیری یک ساز جدید موجب خواهد شد در تبدیل اطلاعات دیداری (نُت موسیقی) به یک کار عملی (نواختن ساز) مهارت بیشتری پیدا کنید. یا مثلا یادگیری یک زبان جدید، مغزتان را با طرز تفکری متفاوت مواجه خواهد کرد و ناگزیرتان می‌کند خودتان را به شیوه‌ی دیگری ابراز کنید.

تکرار

اگر از مطالعه گروهی لذت می برید، مطمئن شوید که درست بعد از کلاس این کار را انجام می دهید. تکرار فوری، خواندن و بحث در مورد اطلاعاتی که آموخته اید، باعث می شود بسیار آسان تر، مفاهیم را در حافظه بلندمدت خود تثبیت کنید. با انجام تمرین ساده تکرار مطالب، می توانید از یکی از قدرتمندترین روش های به خاطرسپاری بهره ببرید.

 علاوه بر این، هر فردی، برداشت متفاوتی از شنیدن و درک مفاهیم دارد، بنابراین شنیدن تحلیل های مختلف از یک مطلب باعث می شود درک کامل تری از آن ایجاد شود.

  تفکر و تعمق کنید تا حافظه فعالتان بهتر شود

حافظه فعال تقریبا شبیه دفترچه یادداشت مغز شماست، جایی که اطلاعات جدید موقتا نگهداری می شوند. هنگامی که نام کسی یا آدرسی که می خواهید بروید را می شنوید این اطلاعات را در حافظه فعالتان نگه می دارید تا اینکه کارتان با این اطلاعات تمام شود. اگر این اطلاعات بیشتر از این برایتان استفاده ای نداشته باشد مغزتان اجازه می دهد به کل پاک شوند. اما اگر استفاده داشته باشند، به حافظه بلند مدت سپرده می شوند. آنجا می توانند تقویت شده و بعدا به یاد آورده شوند.

 حافظه فعال چیزی است که هر روز استفاده می کنیم، پس اگر قویتر باشد، زندگی روزانه ما را خیلی راحت تر می کند. در اکثر بالغین این حافظه در حدود حداکثر 7 مورد را می تواند در خود نگه دارد. اگر شما از ظرفیت حداکثری حافظه تان استفاده نمی کنید مدیتیشن می تواند شما را در تقویت حافظه یاری دهد.

 تحقیقات نشان داده شرکت کنندگانی که قبلا هیچ تجربه ای در مدیتیشن نداشتند، تنها در 8 هفته توانستند حافظه فعالشان را بهبود ببخشند. مدیتیشن با قدرت خود به ما کمک می کند تمرکز کنیم، همچنین پس از 2 هفته اثرات مثبت اثبات شده ای روی نمرات آزمون های استاندارد و حافظه فعال داشته است.

چرا مدیتیشین برای حافظه مفید است؟ درطول مدیتیشن مغز شما در پردازش اطلاعات مانند حالت عادی فعال نیست.

 بنابر این در این زمان استراحت کوتاهی به مغز شما داده می شود که ذهن خود را خالی کنید. در این حالت نه تنها استرس کمتری را احساس خواهید کرد بلکه چیزهای بیشتری هم به یاد می آورید.

 برای بهبود بازیابی حافظه ورزش کنید

مطالعه روی مغز موش ها و انسان ها نشان داده است که تمرینات منظم می توانند بازیابی حافظه را بهبود ببخشند. ثابت شده است که تناسب اندام در افراد مسن به کند شدن روند کاهش حافظه کمک می کند آن هم بدون ورزش های ممتد و منظم. مطالعات نشان می دهند که ورزش منظم به طور خاص می تواند حافظه مکانی را بهبود ببخشد، بنابراین شاید برای همه ی انواع بازیابی های حافظه مفید نباشد.

 البته فواید ورزش بی شمار هستند، در مورد مغز اثبات شده است که ورزش منظم منجر به بهبود توانایی های شناختی در کنار حافظه می شود. پس اگر به دنبال راهی برای داشتن ذهنی تیز هستید، باید بگوییم که قدم زدن پاسخ شماست.

 برای تقویت حافظه در زندگیتان تنوع ایجاد کنید

انجام اموری مثل رفتن به فضاهای سبز و ورزش کردن برای ایجاد تنوع بسیار تاثیر گذار و موجب تقویت حافظه و بهبود عملکرد مغز میشود . اما انجام فعالیت های ساده نیز می تواند باعث ایجاد تنوع در ذهنتان گردد. 

 انجام فعالیت با دست مخالف

این روش بسیار ساده و جالب است کافی است تنها اموری که هرروزه انجام میدهید را با دست مخالفتان انجام دهید. به طور مثال:

 از این پس با دست مخالف مسواک بزنید

باتلفن همراهتان برای مدتی در طول روز با دست مخالفتان کار کنید

با دست مخالفتان روزانه چند خط بنویسید