ویروس کرونا 98اسلاید 1 - جدید
فارسیEnglish

توسعه فنّاوری اطلاعات و ارتباطات در سطح مدرسه

نگرشهای توسعه فنّاوری اطلاعات و ارتباطات


پیشرفت فنّاوری و روش ادغام فنّاوری در یک سیستم ، یک فرآیند پویاست . هر مدرسه باید در درون بافت سیستم خود کار کند تا با گزینه هایی که به بهترین وجه با موفقیت و فرهنگ منحصر به فرد آن تناسب دارد ، هماهنگ شود . حتی در داخل یک مدرسه ، واحدها و دوره های مختلف ، ممکن است از نگرشهای متفاوتی استفاده کنند . نگرشها (رویکردها ) سلسله مراتبی هستند و در آنها نگرش ظهور کننده ، به عنوان نقطه آغازین و نگرش تحولی به عنوان یک هدف در آینده آموزش و پرورش تلقی می شود .

-ادامه مطلب-

 

نگرشهای توسعه فنّاوری اطلاعات و ارتباطات

پیشرفت فنّاوری و روش ادغام فنّاوری در یک سیستم ، یک فرآیند پویاست . هر مدرسه باید در درون بافت سیستم خود کار کند تا با گزینه هایی که به بهترین وجه با موفقیت و فرهنگ منحصر به فرد آن تناسب دارد ، هماهنگ شود . حتی در داخل یک مدرسه ، واحدها و دوره های مختلف ، ممکن است از نگرشهای متفاوتی استفاده کنند . نگرشها (رویکردها ) سلسله مراتبی هستند و در آنها نگرش ظهور کننده ، به عنوان نقطه آغازین و نگرش تحولی به عنوان یک هدف در آینده آموزش و پرورش تلقی می شود .

 

نگرش ظهور کننده

رهیافت ظهورکننده به مدارسی مربوط می شود که در اولین مرحله توسعه فنّاوری اطلاعات و ارتباطات قرار دارند . این مدارس شروع به خریداری تجهیزات کامپیوتری و نرم افزار نموده و یا شاید به آنها اهدا شود . در این مرحله ی اولیه ، مدیران و معلمان فقط شناسایی امکانات و پیامدهای افزودن فنّاوری اطلاعات و ارتباطات به مدیریت مدرسه و برنامه درسی را آغاز می کنند . مدرسه کماکان و به شدت تحت تأثیر روش های معلم محوری و سنتی است . برای مثال ، معلمان به روش سخنرانی توجه دارند و مطالبی تهیه می کنند دانش آموزان نیز گوش می دهند و یادداشت برمی دارند و بر اساس محتوای تعیین شده مورد ارزیابی قرار می گیرند . تشکیلات مدرسه زمان جداگانه ای را برای هر موضوع درسی تعیین می کند . دانش آموزان فقط از طریق معلمان به فنّاوریها دسترسی پیدا می کنند . برنامه درسی که بر مهارتهای اساسی و آگاهی از کاربرد فنّاوری اطلاعات و ارتباطات تکیه می نماید به پیشروی به سمت رهیافت بعدی کمک می کند .

 

نگرش کاربردی

نگرش کاربردی به مدارسی مربوط می شود که در آنها درک تازه ای از نقش فنّاوری اطلاعات و ارتباطات در یادگیری به وجود آمده است . در این مرحله ، مدیران و معلمان از فنّاوری اطلاعات و ارتباطات برای انجام وظایفی که قبلاً در مدیریت مدرسه و برنامه درسی اجرا کرده اند ، استفاده می نمایند . معلمان هنوز هم تسلط زیادی بر محیط یادگیری دارند . برای مثال ، ممکن است آموزش با استفاده از برخی فنّاوریها مانند اسلایدهای الکترونیک و راهنمای واژه پرداز انجام شود . دانش آموزان ضمن دریافت آموزش ، یاد داشتهایی را به جزوه های تهیه شده توسط معلم اضافه می کنند . آنها ابزار فنّاوری اطلاعات و ارتباطات را برای تکمیل دروس مربوطه به کار می برند و برحسب مطالب از قبل تعیین شده ، ارزیابی می شوند . مدرسه ، مدت زمان مجزایی را برای هر یک از درسها در نظر می گیرد که با انعطاف در تلفیق موضوعات درسی و زمان توأم می باشد . دانش آموزان از طریق یک یا دو کلاس کامپیوتر و آزمایشگاههای کامپیوتری به فنّاوری دسترسی پیدا می کنند . تاکنون فنّاوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان یک موضوع جداگانه تدریس شده است . برای حرکت به مرحله ی بعدی ، مدرسه اجرای یک برنامه درسی مبتنی بر فنّاوری اطلاعات و ارتباطات را که موجب افزایش استفاده از فنّاوری اطلاعات و ارتباطات در سایر حوزه های درسی و کاربرد ابزار ویژه و نرم افزار می شود ، انتخاب می کند .

 

نگرش ترکیبی  ( ادغامی )

نگرش ترکیبی با مدارسی در ارتباط است که هم اکنون دارای گستره ای از فنّاوریهای کامپیوتری در آزمایشگاهها ، کلاسها و حوزه های اداری هستند . معلمان ، روشهای جدیدی را که فنّاوری اطلاعات و ارتباطات می تواند موجب تغییر در بهره وری شخصی و روش حرفه ای آنها می شود شناسایی می کنند . برنامه درسی ، موضوعات درسی را با هم ترکیب می کند تا انعکاسی از کاربرد در دنیای واقعی باشند . برای مثال ، مطالب از طریق شبکه عظیم جهانی از منابع مختلف مانند جامعه و منابع جهانی تأمین می شوند . دانش آموزانی که به فنّاوری دسترسی دارند می توانند با انتخاب ابزار فنّاوری اطلاعات و ارتباطات ، پروژه هایی را انتخاب کنند که در یادگیری آنان انگیزه ایجاد می کند و اطلاعات آنها را در زمینه حوزه های درسی نشان می دهد . مدرسه در ترکیب موضوعات درسی و زمان ، انعطاف پذیری بوجود می آورد . دانش آموزان با توجه به اسلوب های یادگیری و خط مشی ها ، می توانند انتخاب های بیشتری داشته باشند و در خصوص یادگیری و ارزیابی مسئولیت بیشتری به عهده بگیرند . فنّاوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان یک موضوع درسی به برخی از دانش آموزان منتخب در سطح حرفه ای تدریس می شود . به منظور پیشروی به مرحله بعدی ، مدرسه یک برنامه فنّاوری اطلاعات و ارتباطات را انتخاب می کند که امکان استفاده از رویکرد مبتنی بر فنّاوری اطلاعات و ارتباطات پروژه محور را فراهم کند . این گونه مدارس مشارکت بیشتر جامعه در محیط آموزشی را به عنوان تهیه کنندگان منابع آغاز نموده اند .

 

نگرش تحولی

رویکرد تحولی ، با مدارسی که فنّاوری اطلاعات و ارتباطات را خلاقانه برای بازسازی و تجدید نظر در سازمان مدرسه به کار برده اند ارتباط دارد . فنّاوری اطلاعات و ارتباطات به عوان یک بخش اصلی اما نامرئی بهره وری شخصی و روش حرفه ای جلوه می کند . اینک کانون برنامه درسی غالباً دانش آموز محوری بوده و به حوزه های درسی در دنیای واقعی مبدل گردیده است . برای نمونه ، دانش آموزان ممکن است برای حل مشکلات محلی از طریق دسترسی ، تحلیل ، گزارش دهی و ارائه اطلاعات به وسیله ابزار فنّاوری اطلاعات و ارتباطات با رهبران جامعه کار کنند .

دسترسی دانش آموزان به فنّاوری ، وسیع و نامحدود است . آنها حتی مسئولیت بیشتری در قبال یادگیری و ارزیابی خود به عهده می گیرند . فنّاوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان یک حوزه ی درسی در یک سطح کاربردی تدریس می شود و در کلیه حوزه های حرفه ای گنجانده می شود . مدرسه به یک مرکز یادگیری برای جامعه مبدل شده است .

خصوصیات مدارس در ارتباط با توسعه فنّاوری اطلاعات و ارتباطات

به موازات رویکردهای توسعه فنّاوری اطلاعات و ارتباطات که در بالا به آنها اشاره گردید ، در مدارس خصوصیات متعدد و جنبه هایی از رهبری وجود دارد که به پیشرفت مدرسه در توسعه فنّاوری اطلاعات و ارتباطات مربوط می شود . در زیر در مورد مهمترین خصوصیات مدارس که بر توسعه فنّاوری اطلاعات و ارتباطات در مدارس تأثیر می گذارند توصیفات کلی به عمل آمده است .

 

بصیرت

بصیرت به آرزوها و آرمانهای افراد درون مدرسه و درون نظام آموزشی به عنوان یک کل اشاره دارد . با پیشروی مدرسه ، رسالت ها باید شفاف تر شود و مبنایی برای تصمیم گیری فراهم نماید . بیان رسالتها باید به اعضای جامعه یادگیری کمک کند تا آرمانهای مدرسه برای آینده و اقدام موزون و هماهنگ را تجسم نمایند .

فلسفه یادگیری و پداگوژی

نحوه تعامل معلمان و دانش آموزان و نحوه اداره مدرسه برای یادگیری ، بخشی از فلسفه یادگیری و پداگوژی مدرسه است . این فلسفه ها اساساً چگونگی ادغام فنّاوری اطلاعات و ارتباطات در یک مدرسه را مشخص می کنند . محیطی که در آن معلم به عنوان فراهم کننده ی اصلی محتوای آموزش در نظر گرفته می شود ، فلسفه معلم محوری را اتخاذ می کند . در چنین محیطی ، معلم استفاده از فنّاوری اطلاعات و ارتباطات را نیز کنترل می کند . در مقابل ، فلسفه فراگیر محور ، محیطی را توصیف می کند که در آن محتوا از منابع متعدد بدست می آید و پروژه ها را دانش آموزان انتخاب و طراحی می کنند . دانش آموزان منابع و ابزارهای فنّاوری اطلاعات و ارتباطات را به گونه ای انتخاب می کنند که با اهداف یک پروژه به بهترین وجه تناسب داشته باشد . این رویکردهای متضاد نسبت به پداگوژی ، گاهی رویکردهای آموزشی و ساخت گرایی نامیده شده اند .

 

تدوین طرحها و خط مشی ها

نحوه ی اجرای بصیرت و فلسفه های تدریس یک مدرسه از طریق تدوین طرحها و خط مشی ها صورت می گیرد . در مراحل جزئی تر این طرحها و خط مشی ها ، اهداف کلی و جزئی تعیین می شوند . خط مشی ها تنظیم می شوند ، بودجه تخصیص داده می شود ، تسهیلات تعیین می شوند ، وظایف واگذار می شود ، و برای تعیین جهت توسعه فنّاوری اطلاعات و ارتباطات ، یک طرح ارزشیابی تهیه می شود .

 

تسهیلات و منابع             

محیط یادگیری که در آن فنّاوری اطلاعات و ارتباطات به کار گرفته می شود ، نیاز به تسهیلات و منابع خاصی دارد . تسهیلات شامل زیر ساخت های اساسی مانند سیم کشی برق ، دسترسی به اینترنت ، روشنایی ، دستگاه تهویه ، و فضا و مکان می باشد . تصمیم گیری درباره وجود و یا فقدان طراحی ارگونومیک ( مهندسی محیط کار ) ، انتخاب وسایل ، نه تنها بر کاربرد فنّاوری اطلاعات و ارتباطات تأثیر می گذارد بلکه بر سلامتی و آسایش کاربران نیز موثر است .

منابع شامل انواع مختلف وسایل فنّاوری از کامپیوتر ها و وسایل جانبی آنها گرفته تا تجهیزات ویدئویی و ابزار اختصاصی مانند میکروسکوپ های دیجیتالی می باشد . سایر منابع عبارت است از انواع مختلف نرم افزار ، همچنین ابزارهای سنتی مانند کتاب ، ویدئو ، و نوارهای صوتی .

 

درک برنامه درسی

درک برنامه درسی در پیشرفت فنّاوری اطلاعات و ارتباطات در مراحل مختلف زیر تأثیر می گذارد . ابتدا ، مرحله آگاهی است که در آن دانش آموزان با توجه به فنّاوری موجود و چگونگی کاربرد آن ، سواد فنّاوری اطلاعات و ارتباطات را کسب می کنند . دوم ، همانطور که دانش آموزان مهارتهای اساسی را فرا می گیرند ، استفاده از ابزار مختلف فنّاوری اطلاعات و ارتباطات را در تکالیف یادگیری عادی و پروژه ها شروع می نمایند . سوم ، همانطور که دانش آموزان به فنّاوری اطلاعات و ارتباطات توانایی و تسلط بیشتری می یابند ، آنها شروع به ادغام و گسترش حوزه های درسی و ابزار فنّاوری اطلاعات و ارتباطات می نمایند . بالاخره استفاده کاربردی از فنّاوری اطلاعات و ارتباطات است که در آن دانش آموزان را قادر می سازد که به طور وسیع تری موضوعات پیچیده حرفه ای جهان واقعی را مورد توجه قرار دهند .

توسعه حرفه ای کارکنان مدرسه

به موازات برنامه های درسی برای دانش آموزان ، باید یک برنامه توسعه حرفه ای برای کارکنان مدرسه تدوین گردد . بهره وری شخصی و اقدام حرفه ای معلمان با بهره گیری از فنّاوری اطلاعات و ارتباطات افزایش می یابد .

نخست ، مرحله آگاهی است که در آن معلمان و کارکنان با توجه به فنّاوری موجود و چگونگی کاربرد آن ، سواد فنّاوری اطلاعات و ارتباطات کسب می کنند . دوم ، مادامی که معلمان و کارکنان ، مهارت های اساسی را فرا می گیرند ، به کارگیری ابزار مختلف فنّاوری اطلاعات و ارتباطات را در انجام وظایف عادی و پروژه های خود آغاز می نمایند . سوم ، همانطور که معلمان و کارکنان مدارس به کاربرد فنّاوری اطلاعات و ارتباطات توانایی و تسلط می یابند ، آنها شروع به ادغام و همپوشانی حوزه های درسی و ابزارها می نمایند . بالاخره ، تغییر در روش حرفه ای است که در آن معلمان می توانند با استفاده از ابزار و منابع فنّاوری اطلاعات و ارتباطات ، درسها را برای گنجاندن پروژه های بزرگ تر و پیچیده تر جهان واقعی طراحی کنند . همانطور که فنّاوری اطلاعات و ارتباطات به سیستم های مدرسه معرفی می گردد ، گرایش به حرکت از آموزش مهارتهای جداگانه به روش های تفکر و توسعه حرفه ای منسجم بوجود می آید . تخصیص و تأمین بودجه برای اوقات فراغت جهت توسعه حرفه ای معلم ، به طور جدّی بر توانایی یک مدرسه در ادغام معنا دار فنّاوری اطلاعات و ارتباطات موثر است .

 

مشارکت جامعه

مشارکت جامعه ممکن است والدین ، خانواده ها ، بنگاهها ، صنعت ، موسسات دولتی ، بنیادهای خصوصی ، سازمانهای اجتماعی ، مذهبی ، حرفه ای ، و همچنین سایر موسسات آموزشی مانند مدارس حرفه ای و دانشگاهها را در بر گیرد . مشارکت ممکن است به شکل اهدای تجهیزات و منابع ، و یا استفاده از منابع انسانی جهت آموزش کمک های فنی باشد . چنانچه جامعه با مدرسه همکاری و مشارکت نماید ، مدرسه نیز می تواند به طرق مختلف این گونه همکاریها را به جامعه برگرداند . برای مثال ، یک مدرسه ممکن است تصمیم بگیرد که دسترسی به آزمایشگاههای کامپیوتری را برای اعضای جامعه فراهم نماید و یا از دانش آموزان بخواهد آموزش هایی به والدین ارائه نمایند . به کارگیری فنّاوری اطلاعات و ارتباطات فرصت هایی برای مدرسه و دانش آموزان خود فراهم می نماید تا بتوانند با اجتماعات محلی و بین المللی تعامل برقرار نمایند . دامنه این تعامل ممکن است از ایجاد یک وب سایت برای سازمانهای اجتماعی تا انجام پروژه های مشترک با مدارس دور افتاده باشد.

 

ارزیابی

ارزیابی هم شامل ارزیابی دانش آموزان و هم ارزشیابی کلی نظام آموزشی دو جنبه ای که کاملاً در هم تنیده هستند ، می باشد . هر گونه بهبود در یکی از آنها منجر به بهبود در دیگری می شود . ابزار ارزیابی دانش آموزان باید انعکاسی از گزینه های انتخابی در پداگوژی یادگیری و درک فنّاوری اطلاعات و ارتباطات در برنامه درسی باشد ، برای مثال ، در مراحل ظهور کننده و کاربردی فنّاوری اطلاعات و ارتباطات ، ارزیابی ممکن است با آزمون های مداد و کاغذ ( کتبی ) مرتبط باشد ، در حالی که در مراحل ترکیبی و تحولی ، پرونده های تحصیلی مبتنی بر پروژه ممکن است مناسب تر باشد . هریک از بخش های نظام آموزشی نیاز به بررسی و ارزیابی دارند تا میزان تأثیر بر یادگیری را تعیین نمایند . ارزیابی باید اقدامات را هدایت و مدیریت یادگیری را حمایت نماید . بعلاوه به یک سیستم اجازه دهد تا مشخص نماید که آیا به نتایج مطلوب رسیده است یا خیر و سپس آنها را براین اساس ، مورد بازنگری و اصلاح قرار دهد . تخصیص بودجه ، خط مشی ها و رویه های فنّاوری اطلاعات و ارتباطات باید با دیدگاهها ، فلسفه های تدریس و گزینه های برنامه درسی منطبق باشد .

ماتریسی برای توسعه فنّاوری اطلاعات و ارتباطات در مدارس

در زیر یک ماتریس دوبعدی تهیه گردیده است که به مدارس کمک می کند تا مراحل پیشرفت خود را با توجه به اجرای فنّاوری اطلاعات و ارتباطات در برنامه درسی تعیین کنند .

در این فصل ، در بعد افقی ابتدا چهار رویکرد توسعه فنّاوری اطلاعات و ارتباطات شرح داده شده است ، در حالی که در بعد عمودی ، هشت خصوصیت مدارس که در رابطه با توسعه فنّاوری اطلاعات و ارتباطات می باشند توضیح داده شده اند ، هر یک از خانه های ماتریس ، تصویری مختصر و یا مجموعه ای از شاخص هایی را فراهم نموده که نشان می دهد یک رویکرد خاص فنّاوری اطلاعات و ارتباطات است در مدارسی که دارای خصوصیات مشابه هستند ، چگونه به نظر می رسد . در هر ردیف ماتریس ، یک مدرسه ممکن است خود را در یک خانه ای از جدول بیابد که در سایر خانه ها کمتر دیده می شود . هر دو ، رویکرد تعیین شده و خصوصیات مدارس که در جدول نشان داده شده اند از روندهای بین المللی در کاربرد فنّاوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش و پرورش اقتباس گردیده اند .

 

ماتریس شاخص های تعیین مرحله پیشرفت یک مدرسه ، در اجرای برنامه فنّاوری اطلاعات و ارتباطات با توجه به چهار نگرش توسعه فنّاوری اطلاعات و ارتباطات و هشت ویژگی مدارس

 

نگرش ظهور کننده

نگرش کاربردی

نگرش ترکیبی

نگرش تحولی

بصیرت

تحت تسلط علایق فردی ، محدود ، عملی

اقتباس از کارشناسان فنّاوری اطلاعات و ارتباطات

اقتباس از کارشناسان موضوعات درسی ، حوزه های جداگانه

رهبری مورد قبول کل اجتماع یادگیری ، جامعه شبکه محور

یادگیری پداگوژی

معلم محور – تعلیمی

یادگیری بر اساس دانش واقعی ، معلم محور ، تعلیمی ، فنّاوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان یک درس جداگانه

یادگیری دانش آموز محور ، مشارکت گروهی

تفکر انتقادی و تصمیم گیری آگاهانه ، سبک های یادگیری ترجیحی ، چند حسی برای تمامی دانش آموزان ، جمعی ، تجربی

تدوین طرح ها و خط مشی ها

اتفاقی ، خط مشی ها محدود ، بدون اعتبارات طرح ریزی شده

     

 

 

نظرات خوانندگان
تا کنون هیچ نظری درباره این مطلب ثبت نشده است
نظر جدید
نام*
ایمیل
نظر*

متن تصویر*